«Κάλλιον του θεραπεύειν το προλαµβάνειν», υποστήριζε ο Ιπποκράτης, αναδεικνύοντας τη σημασία της Πρόληψης για την υγεία, αλλά και τη μακροζωία. Για να μπορεί όμως ένας άνθρωπος να είναι και να παραμένει υγιής, θα πρέπει να  υιοθετήσει ως τρόπο ζωής την έννοια της πρόληψης.

Η χρησιμότητα των ανιχνευτικών τεστ (check-up) έγκειται ακριβώς σε αυτό: στο γεγονός δηλαδή, ότι πολλές ασθένειες, αν ανιχνευθούν σε πρώιμο στάδιο, είναι ευκολότερο να αντιμετωπιστούν. Αυτό ισχύει τόσο για τις καλοήθεις παθήσεις, όσο και για αρκετές κακοήθεις παθήσεις όπως π.χ. ο καρκίνος. Η επισήμανση μάλιστα ότι ο καρκίνος όταν διαγνωσθεί στα πρώιμα στάδιά του παύει να είναι θανατηφόρος και ακολουθεί την πορεία οποιασδήποτε καλοήθους παθήσεως, καθιστά την αξία των προληπτικών εξετάσεων ανεκτίμητη.

Ωστόσο, ακόμη και σήμερα, ορισμένες Ελληνίδες δεν έχουν την προληπτική ιατρική φροντίδα που χρειάζονται για να παραμείνουν υγιείς, να αποφευχθεί ή να καθυστερήσει η εμφάνιση μιας νόσου, να ζήσουν καλά και να αποδώσουν στην ζωή τους. Ειδικότερα για τις γυναίκες, κάποιες προληπτικές εξετάσεις,

όπως η μαστογραφία, το τεστ Παπανικολάου, η κολονοσκόπηση και οι εξετάσεις ελέγχου της λειτουργίας του θυρεοειδούς είναι ιδιαίτερα σημαντικές.

Ας δούμε όμως αναλυτικά ποιες εξετάσεις έχει ανάγκη κάθε γυναίκα και με τι συχνότητα θα πρέπει να τις επαναλαμβάνει. Η συχνότητα με την οποία γίνονται συνήθως οι περιοδικές προληπτικές εξετάσεις είναι συνάρτηση των

αρχικών ευρημάτων, αλλά και του βαθμού επικινδυνότητας που το κάθε άτομο διαθέτει.

Μαστογραφία: Από την ηλικία των 40 ετών και μετά, είναι καλό να γίνεται μια μαστογραφία κάθε χρόνο. H μαστογραφία, (ακτινολογική εξέταση), μπορεί να εντοπίσει ακόμη και την ύπαρξη πολύ μικρού μεγέθους καρκίνου στο μαστό, όταν αυτός δεν έχει δώσει ακόμη, κανένα κλινικό εύρημα. Σήμερα η συμβατική μαστογραφία έχει αντικατασταθεί από τη ψηφιακή μαστογραφία για τις γυναίκες κάτω των 60 χρόνων. Η ψηφιακή μαστογραφία παρουσιάζει καλύτερη ευκρίνεια, άρα έχει και καλύτερα διαγνωστικά αποτελέσματα, ενώ η γυναίκα δέχεται μικρότερη ποσότητα ακτινοβολίας. Σε νεαρότερες ηλικίες, πραγματοποιείται μαστογραφία, μόνο όταν υπάρχει υποψία κακοήθειας.

Στις γυναίκες κάτω των 40 ετών, συστήνεται η πραγματοποίηση αυτοεξέτασης μαστού, κάθε μήνα, μετά το τέλος της περιόδου.

Τεστ Παπανικολάου: Το τεστ Παπανικολάου είναι καλό να γίνεται ετησίως, στις γυναίκες που είχαν ή έχουν σεξουαλική δραστηριότητα ή που είναι άνω των 21 ετών. Αξιολογεί την κατάσταση του τράχηλου και την πιθανότητα να

έχει αρχίσει εκεί μια αλλοίωση που οδηγεί σε κακοήθεια. Είναι λάθος να πιστεύουν οι γυναίκες ότι ο καρκίνος είναι μια νόσος που συναντάμε μόνο σε πιο μεγάλες ηλικίες, γιατί μπορεί να παρουσιαστεί και σε γυναίκες που διανύουν ακόμη και την τρίτη δεκαετία της ζωής τους!

Έλεγχος χοληστερόλης: Πρέπει να γίνεται συστηματικά μέτρηση της χοληστερόλης σε γυναίκες άνω των 45 ετών. Εάν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό διαβήτη, καρδιακών ή εγκεφαλικών επεισοδίων ή εάν είστε καπνίστρια, τότε ο έλεγχος της χοληστερόλης θα πρέπει να αρχίζει από την ηλικία των 20 ετών.

Μέτρηση πίεσης: Η μέτρηση της αρτηριακής πίεσης πρέπει να γίνεται τουλάχιστον κάθε δύο χρόνια.

Ηλεκτροκαρδιογράφημα και καρδιολογική εξέταση: Κάθε 3 χρόνια, στις ηλικίες από 50 ετών και άνω, και πιο συχνά στις γυναίκες που είναι παχύσαρκες ή καπνίζουν.

Έλεγχος για καρκίνο του παχέος εντέρου: Ο ανιχνευτικός έλεγχος για καρκίνο του παχέος εντέρου πρέπει να αρχίζει στην ηλικία των 50 ετών. Κάθε γυναίκα πρέπει να συζητά με το γιατρό της για το ποιο είναι το καταλληλότερο τεστ ανίχνευσης για τη δική της περίπτωση:

Εξέταση κοπράνων για αιμοσφαιρίνη κάθε χρόνο ή σιγμοειδοσκόπηση κάθε πέντε χρόνια ή κολονοσκόπηση κάθε 10 χρόνια. Αν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό ή κάτι που ο γιατρός δει κάτι που κρίνει πως χρειάζεται παρακολούθηση, ο επανέλεγχος θα πρέπει να γίνει νωρίτερα.

Έλεγχος για διαβήτη: Η μέτρηση της γλυκόζης αίματος μπορεί να δείξει εάν υπάρχει προδιαβήτης ή διαβήτης. Ανάλογα με τα ευρήματα, ο γιατρός μπορεί να ζητήσει να γίνει ένα τεστ ανοχής στη γλυκόζη. Οι γυναίκες που έχουν πολύ υψηλή πίεση ή υψηλή χοληστερόλη πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικές, γιατί διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο να αναπτύξουν διαβήτη.

Έλεγχος θυρεοειδούς: Ο έλεγχος του θυρεοειδούς από ενδοκρινολόγο πρέπει να είναι επιτακτικός, ιδίως όταν υπάρχει και άλλο άτομο στην οικογένεια με θυρεοειδοπάθεια. Ο έλεγχος γίνεται με ειδικές εξετάσεις αίματος όπου προσδιορίζονται οι θυρεοειδικές ορμόνες, οι οποίες και μας δίνουν πληροφορίες για τη λειτουργική κατάσταση του θυρεοειδούς αδένα.

Παράλληλα, υπάρχει το υπερηχογράφημα και το σπινθηρογράφημα του θυρεοειδούς, δύο εξετάσεις που παρέχουν πολλές και σημαντικές πληροφορίες για την ανατομική κατάσταση του αδένα.

Μέτρηση οστικής μάζας: Από την ηλικία των 40 ετών και μετά, καλό είναι να γίνεται μέτρηση της οστικής πυκνότητας σε ετήσια βάση, για την ανίχνευση της οστεοπόρωσης που προκαλεί αδύνατα και εύθραυστα οστά. Ανάλογα με τα αποτελέσματα, προγραμματίζεται παύση των μετρήσεων ή περιοδικές νέες μετρήσεις.

Εξέταση για σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα (ΣΜΝ): Στις γυναίκες 25 ετών αλλά και σε νεότερα, σεξουαλικά ενεργά κορίτσια συστήνεται η πραγματοποίηση του ειδικού τεστ για τα χλαμύδια κάθε χρόνο. Τα χλαμύδια

αποτελούν μία από τις πιο σημαντικές αιτίεςστείρωσης και υπογονιμότητας στη σεξουαλικά ενεργό γυναίκα και συχνά, δεν έχουν συμπτώματα. Η πρώιμη ανίχνευση και εκρίζωσή τους προστατεύει το αναπαραγωγικό σύστημα της γυναίκας.

Γενική ούρων: Καλό είναι να πραγματοποιείται μία φορά τον χρόνο, σε κάποιο μικροβιολογικό εργαστήριο.

Οδοντιατρική εξέταση: Μην παραλείπετε την επίσκεψη στον οδοντίατρό σας δύο φορές τον χρόνο. Είναι κάτι παραπάνω από απαραίτητη.

Οφθαλμολογικός έλεγχος: Συστήνεται κυρίως στα άτομα που αντιμετωπίζουν ήδη κάποιο πρόβλημα με την όρασή τους, αλλά και προληπτικά στις ηλικίες άνω των 40 ετών. Μια φορά το χρόνο είναι αρκετή.

Αλλάξτε ζωή!

Κατά την περίοδο του τσεκ-απ η γυναίκα είναι καλό να επανεξετάσει και το γενικό τρόπο ζωής της. Πρόκειται για ένα καθοριστικό παράγοντα που θα επηρεάζει μακροχρόνια την κατάσταση της υγείας της. Βελτιώνοντας τον τρόπο ζωής και διατροφής της, μια γυναίκα μπορεί να δημιουργήσει ένα προστατευτικό δίχτυ προστασίας για τον οργανισμό της, από τα καρδιαγγειακά νοσήματα και όχι μόνο:

-Πείτε «όχι» στο κάπνισμα.

-Ασκηθείτε: Βάλτε στη ζωή σας τουλάχιστον 30 λεπτά μέτριας έντασης σωματικής άσκησης (όπως για παράδειγμα γρήγορο περπάτημα) καθημερινά.

-Κάντε στροφή στην υγιεινή διατροφή: Φροντίστε να καταναλώνετε ποικιλία φρούτων, λαχανικών, δημητριακών, ψαριών. Περιορίστε τα κορεσμένα λιπαρά από τη διατροφή σας και προτιμήστε γαλακτοκομικά χαμηλής περιεκτικότητας σε λίπος. Αποφύγετε επίσης την υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ.

-Μειώστε το βάρος σας: Ο Δείκτης Μάζας Σώματος (ΔΜΣ) σας, θα πρέπει να διατηρείται μεταξύ 18,5 και 24,9 Kg/m2 (ο ΔΜΣ υπολογίζεται σαν το πηλίκο του βάρους σώματος (Β) σε κιλά, διαιρούμενο δια του ύψους (Υ) σε μέτρα στο τετράγωνο, δηλαδή ΔΜΣ=Β/Υ2). Επίσης, η περίμετρος της μέσης σας δεν θα

πρέπει να ξεπερνά τα 90 εκατοστά.

-Πολεμήστε την κατάθλιψη. Πρόκειται για ένα πρόβλημα που παρουσιάζει σημαντική αύξηση στην εποχή μας. Μια γυναίκα που αισθάνεται λύπη και κατάπτωση και δεν έχει ενδιαφέρον ή ευχαρίστηση να κάνει πράγματα που άλλοτε της άρεσαν, για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των δύο εβδομάδων, θα πρέπει να συζητήσει το θέμα με τον γιατρό της και να αναζητήσει βοήθεια.